It's right to be wrong

Sociale Media in Onderwijs?!

Op 23 oktober jl. mocht ik tijdens de netwerkdag 'Social Gaming' van het mediawijsheid expertise centrum een inleidende keynote houden bij Beeld en Geluid in Hilversum. Jeroen van Beijnen schreef een verslag. Mijn onderwerp: Sociale Media in Onderwijs. Onderstaande presentatie is een inleiding in social media in onderwijs met enkele eerste conclusies. Intussen hebben we ook enkele aanbevelingen geformuleerd, die zal ik onderstaand toelichten.

Social Media In Onderwijs

View more presentations from Michael Wetering, van.

(download de presentatie bij slideshare om ook mijn notities bij de sheets te kunnen lezen, dat maakt het makkelijker te volgen dan met alleen de dia's...)

Social, het nieuwe Web 2?
Social lijkt het nieuwe web 2.0, alle nieuwe toepassingen 'doen iets' met social. Zo gek is dat overigens niet. Wij mensen zijn immers sociale wezens. We hebben behoefte aan onderling contact, met name in deze individualistische samenleving is dat soms lastig. In vroeger tijden, levend in stammen, dorpjes en andere kleine gemeenschappen leefde eenieder die belangrijk voor je was op loopafstand. De wereld werd kleiner, we reizen gemakkelijk veel verder, je kunt het contact met dierbaren of goede vrienden soms maar lastig in stand houden. Sociale netwerken adresseren dat probleem, of het nu oude klasgenoten, dienstmaten of mede liefhebbers van golf of exotischer sporten of hobby's zijn, je kunt ze eenvoudig online treffen. Dit contact vervangt geen fysieke ontmoetingen, maar het is wel een leuke aanvulling erop, getuige het succes van enkele sociale netwerken zoals hyves, linked-in en facebook. Maar wat bepaalt succes van zo'n netwerk?

Twitter: elkaar berichten sturen, maar dan anders
Ik heb me lang afgevraagd wat ik aanmoest met twitter, account aangemaakt, een paar tweets geschreven, ik vond het er eigenljk nix aan… Nu er steeds meer (oude) vrienden twitteren wordt het leuk! Ik kan lezen wat koen doet elke dag, sinds we afstudeerden eten we eens per jaar met fred (we moeten dit jaar nog afspreken guys!), altijd gezellig om bij te praten. Nu weet ik tussendoor wat koen bezighoudt, soms een kort direct berichtje naar elkaar, geklets eigenlijk, maar leuk om zo iets meer contact te hebben. Social media zijn de aanvulling op het gesprek dat je al hebt met je vriendenkring, of het gesprek dat je makkelijker opzoekt met mensen met dezelfde interesse of passie.

Onderwijs en Social Media?
In het onderwijs worden social media voornamelijk beschouwd als een probleem. Hoe houd ik mijn leerling (letterlijk) bij de les? Youtube, hyves, MSN, allemaal afleiding… Ik wilde graag uitzoeken of en hoe op een constructieve manier omgegaan kan worden met social media in onderwijs. Al was het maar omdat het verbieden van wat dan ook bij pubers meestal geen oplossing is ;-) Bovendien is er grote behoefte aan meer betrokkenheid van jongeren bij het onderwijs, en het ligt voor de hand om dan te kijken in hoeverre 'hun wereld' onderdeel kan vormen van onderwijs, in plaats van die te verbannen. Social media als hyves zijn vooral de plek waar leerlingen hun peergroup ontmoeten, ze vormen en uiten er hun identiteit. Op ouders en leerkrachten zitten ze daar echt niet te wachten. Wat te doen?

Een triest misverstand: leerling en docent kunnen elkaar wel degelijk helpen!
De homo zappiens, de multitaskende digital natives geboren en levend in een tijd met daarin als vanzelfsprekend internet, digitale media en telefoons met ruim meer rekenkracht, opslagruimte en een beter scherm B-) dan mijn eerste PC. Van deze jongeren wordt vaak te makkelijk aangenomen dat ze digitaal vaardig zijn. Daar komt meer bij kijken dan snel typen of zonder angst allerlei nieuwe spullen uitproberen. Hoe benut je daadwerkelijk online samenwerkingsomgevingen? Hoe ga je om met het publieke platform dat internet is? Hoe ga je om met je privacy? Welke informatie kun je vertrouwen? Hoe zoek je effectief? Dit zijn zaken waarover leerlingen vaak nog veel kunnen leren.

Dan docenten, toch vaak afgeschilderd als digital immigrants, digibeten die niet vertrouwd zijn met computers, internet en nieuwe media. Wat kunnen zij leerlingen bijbrengen over de digitale wereld? Best veel dus! Onderzoek naar gebruik en vooral begrip van alle nieuwe media wijst steevast uit dat leerlingen maar heel beperkt vertrouwd zijn met de diepere mogelijkheden en risico's van internet en nieuwe media. Eerdergenoemde vragen kunnen juist docenten met hun media-onafhankelijke informatievaardigheden helpen beantwoorden. Hoe kom je door het raadplegen van meerdere bronnen tot een onafhankelijk oordeel? Hoe plan en organiseer je samenwerking?

Het zou een triest misverstand zijn als we aannemen dat leerlingen niets meer te leren hebben over internet en sociale media, en nog triester als we dan ook nog aannemen dat docenten hen daar niets over kunnen leren. Niets is minder waar!

Wat kunnen we dan wel doen?
Er zijn (natuurlijk) geen eenvoudige oplossingen, maar ons eerste onderzoek heeft wel een paar bruikbare tips opgeleverd. Deze adresseren de issues hierboven toegelicht:

1. Zet social media in t.b.v. kennisdeling onder docenten, o.a. rond ontwikkelingen in ICT en de inzet in de les. Twee vliegen in één klap: docenten gebruiken social media als ze begrijpen wat ze er (zelf) aan hebben en professionalisering vindt plaats binnen de docenten community.
2. Creëer een omgeving waarin het 'veilig' is lesmateriaal te delen. Kennisdeling hangt nu vaak nog op vertrouwen, wordt ik niet verguisd als ik dit materiaal publiceer? Een meer vertrouwde, praktisch inzetbare omgeving waar waardering is voor elkaars bijdragen en constructieve discussie plaatsvindt kan veel bijdragen aan het samenwerken aan goed digitaal leermateriaal.
3. Creëer een sociaal mediale lesomgeving waarin leerlingen binnen de lesmethode, begeleid door docenten, kunnen samenwerken binnen de les. Discussies over de les, het huiswerk, correcties van elkaars werk, legio mogelijkheden. Uitgevers sla uw slag !-)
4. Creëer een sociaal mediale leeromgeving op schoolniveau. Waar de ELO vaak blijft hangen in het bieden van een electronische schooltas is juist het gesprek over onderwijs met leerlingen heel interessant. Zeker in de context van het voorkomen van uitval is een doorlopend gesprek tussen bijvoorbeeld coach en leerling van groot belang. Hoe gaat het? Sluit de leerweg nog aan? Moeten keuzes worden bijgesteld?
5. Last but not least: biedt leerlingen een lespakket over het gebruik van digitale media, met name sociale media en samenwerkingsplatforms.

Deze korte toelichting doet de ideeën geen recht, een nadere uitwerking/invulling moeten we nog maken. Deze suggesties zijn misschien geen van allen baanbrekend en bestaan al in enige vorm en inhoud. Maar cruciaal is om te bezien of het daadwerkelijk mogelijk is in die bestaande oplossingen een vertrouwde omgeving op te bouwen en met elkaar in gesprek te komen. Dat geldt voor leerlingen in hun klas net zozeer als voor docenten onderling. Te vaak staren we ons blind op functionele mogelijkheden die er wel of niet zijn. Maar het kunnen voeren van een goed gesprek over een gedeelte interesse is waar het echt om gaat! Liefst IRL maar als dat even niet kan via twitter, je hyve, email, etc. En dat is direct ook de bepalende succesfactor van social: een gedeelde interesse of passie, als die er is dan komt het gesprek vanzelf.

Tot slot
De uitdaging is om met sociale media ook de school voorbij haar fysieke grenzen en schooltijden uit te breiden. Leerlingen doen dat al in hun onderlinge gesprek met hyves en MSN. Digitaal leermateriaal, al dan niet in het ELO, is al plaats- en tijdonafhankelijk. Nu de les, de docenten en de school nog over die grenzen helpen.

Mike (Oktober/2009)

TED crash ?-)

Wat maakt de TED conferenties zo speciaal?
Vanuit eigen ervaring kan ik in elk geval zeggen dat ze inderdaad heel speciaal zijn. Ik heb de nodige conferenties mogen bezoeken maar ik heb nog niet meegemaakt dat bezoekers zo gemakkelijk contact leggen met elkaar. En stuk voor stuk zijn het relevante, inspirerende gesprekken.

Daarnaast is er heel weinig afstand tussen sprekers en bezoekers, overal vinden discussies plaats, ik heb diverse sprekers 1-op-1 vragen kunnen stellen over hun verhaal, erg leuk. En de kwaliteit van sprekers is uitzonderlijk, waar een gemiddelde conferentie één of twee echt goede verhalen heeft is hier elke spreker heel goed. Dat wil zeggen: een goed verhaal, goed gebracht dat bovendien inspireert omdat het vragen oproept en je stimuleert je eigen context vanuit een ander perspectief te bezien.
Zo'n enthousiast relaas klinkt overdreven, te lang bij amerikanen rondgehangen zeker... ;-) Enfin, er is een eenvoudige oplossing, ga zelf volgend jaar!

TED crash & Tips
Een laatste waarschuwing bij de afsluiting was het 'gat' waar de gemiddelde TEDster in valt na een week TED: de TED crash. Slechte grap? Nee, het is inderdaad afkicken. Na 3 weken vakantie was ik bijna uitgestuiterd. Mijn familie begon het ook wel zat te worden dat ik bij elk gespreksonderwerp riep dat ik daar een geweldige presentatie over gezien had.
Ik ben zeker van plan de komende tijd wat aanbevelingen te doen zodra meer presentaties online komen. Een eerste selectie van talks die al online staan:

• Filosoof Alain de Botton over ontspannen omgaan met succes, erg leuk en onderhoudend, een prachtig verhaal vol zelfspot en relativeringsvermogen.
• 'Beeldhouwer' Willard Wigan over zijn micro-sculpturen (ze passen in het oog van een naald, ik heb ze bekeken onder een microscoop!). Willard is grappig, authentiek en aandoenlijk. Over kleine dingen die er toe doen, en werken tussen twee hartslagen en oppassen dat je niet per ongeluk je eigen werk opsnuift!
• Econoom Paul Romer over charter cities.Goede regels maken een stad/samenleving leefbaar of niet. Een interessante theorie over de constructie van leefbare steden. Wat zouden de regels zijn voor een school in een wereld met louter digitaal leermateriaal?
• Eric Giler van WiTricity demonstreert draadloze electriciteit! Een vinding @MIT, toegepast op bestaande telefoons, een Televisie, etc. Volkomen veilig, gebaseerd op een magnetisch veld dat heel vergelijkbaar is met het veld dat de Aarde heeft.

Enfin, ik zag ruim 100 verhalen @TED global 2009. Meer zodra ze online komen.

Mike (Augustus/2009)

TED Global @Oxford

Maandagmiddag 20 juli, net aangekomen in Oxford, was er om 17:00 direct een leuke gelegenheid om te beginnen met de TED Global 2009 ervaring. Keble College, mijn 'hotel' en de plek voor een opname van 'The Forum' voor BBC worldservice, ziet er prachtig uit.

Natuurlijk zijn hollanders minder snel onder de indruk van een prachtig, historisch gebouw. Zeker geboren en getogen in Haarlem, zoals ik, ben je wel wat gewend ;-) Maar de vele Amerikaanse mede-bezoekers zijn zichtbaar onder de indruk.

Inhoudelijk was het ook erg interessant. In een klein theater @Keble College maakte BBC worldservice programmamaakster Bridget Kendall op zeer professionele wijze haar radioprogramma met 3 gasten:

• Andrea Ghez (astronome, heeft het bestaan van 'supermassive black holes' aangetoond);
• Evgeny Morozov (expert politieke en sociale aspecten van Internet) en
• Ian Goldin (directeur '21st Century School', Oxford).

Internet: democratiserende factor of instrument voor onderdrukkers?

Evgeny Morozov, voorheen woonde en werkte hij in het Oostblok, vertelt geïnspireerd over de risico's van open Internet platforms voor actievoerders uit onderdrukte landen. Vroeger, zo stelde hij met gevoel voor ironie, moest je mensen martelen om informatie te bemachtigen over samenwerkende activisten en hun contacten. Tegenwoordig bekijk je gewoon hun Facebook profiel…

Hij ziet ook zeker de kansen die Internet als medium biedt maar is kritisch over de vaak gemakkelijke aanname dat Internet en media democratie zullen brengen in elk land. Elk medium is na enige gewenning door regimes ingezet als instrument voor onderdrukking, controle en propaganda is zijn stelling, hij noemt dit 'Spinternet'.

Evgeny werkt momenteel aan een boek waarin hij de grote invloed van Internet op democratisering en politieke processen beschrijft en toelicht.

Prediction is very difficult, especially of the Future

Ian Golding, voormalig adviseur van de regering van Nelson Mandela, is gespecialiseerd in risico analyse. Zijn stelling is dat overbevolking geen groot probleem wordt op aarde, maar wel de impact van één individuele 'gek'. Globalisatie zorgt ervoor dat een lokale ontwikkeling, razendsnel globale gevolgen heeft. De globale maatschappij is volgens Ian onderling zo nauw gerelateerd dat hier naast kansen ook grote kwetsbaarheden door ontstaan.

Tevens stelt hij dat huidige 'global management' organisaties absoluut niet in staat zijn adequate globale afstemming tot stand te brengen om dergelijke risico's goed te adresseren. Aan de positieve kant voorziet Ian concrete mogelijkheden om deze eeuw een einde te maken aan armoede in de wereld, gezondheidszorg naar een ongekend hoog niveau te brengen en ieder mens in staat te stellen te leven naar eigen inzicht en idee van bestemming.

Ian is ervan overtuigd dat het te moeilijk is de toekomst te voorspellen, keer op keer blijkt dat we daar heel slecht in zijn. Wie voorspelde het einde van apartheid in zuid-afrika of de val van de berlijnse muur? Of de financiële crisis, of het verloop van de huidige pandemie? Wat je wel kunt doen is je goed voorbereiden op mogelijke toekomsten en indien nodig maatregelen nemen. Desgevraagd is Ian meer optimist dan pessimist, maar wel een optimist die goed voorbereid is op eventuele problemen.

Astronomie: een nuttig, breed perspectief op de wereld

Andrea Ghez heeft als astronome een heel ander perspectief op risico's. Ze weet bijvoorbeeld vrijwel zeker dat de zon de aarde zal opslokken… over 4 biljoen jaar. En hoewel dit wellicht minder relevant lijkt in het licht van kortere termijn problemen zoals een economische crisis, klimaatverandering, enzovoort, betoogt ze dat het perspectief vanuit het universum zeer waardevol is voor de mensheid. Het is goed te weten dat wij in een heel alledaags sterrenstelsel leven, stelt Andrea, en dat ons bestaan in die context heel relatief is.

En TED Global moet nog beginnen...

En dit was nog maar een voorproefje! Vrees niet, ik ben absoluut niet van plan een integraal verslag te geven van de kleine 100 sprekers die de komende vier dagen voorbij komen !-) Maar de highlights zal ik vanuit mijn perspectief even noemen. Het wordt een interessante week!

Mike (Juli/2009)

Creative Company Conference 2009: Amnon Levav en Sir Ken Robinson

De CCC 2009 op 26 mei jl. in het Muziekgebouw aan 't IJ in Amsterdam was de moeite waard, uitstekende sprekers over creativiteit en innovatie. Tevens enkele boeiende testimonials van innovatieve bedrijven, o.a. een chocolade maker TCHO. Ruwweg twee vragen stonden centraal in het programma. Welke randvoorwaarden moet je scheppen voor creativiteit en innovatie? Hoe zorgen we ervoor dat onderwijs het breed exploreren en ontwikkelen van talent en passie ondersteunt, in plaats van het er langzaam uit te knijpen?

Innovatie werd door Amnon Levav van SIT (Systematic Inventive Thinking) gedefinieerd als 'The ability to think and act differently'. Onderzoek dat Sir Ken Robinson aanhaalde wees uit dat 98% van kinderen tussen 3 en 5 jaar ' bilateral thinkers' bleken. Diezelfde groep werd op leeftijd 8 tot 10 getest en de score was nog maar 40%. Op leeftijd 15 tot 18 daalde dit cijfer tot 15%. Onder 100.000 25+ers bleek slechts 2% de norm als 'bilateral thinker' te halen. Opleiding zorgt er kennelijk voor dat ons vermogen open naar een vraagstuk te kijken snel kleiner wordt.

Sir Ken
Tja wat kan ik nog over deze man zeggen? Het was een voorrecht om Sir Ken Robinson na vele online video's en podcasts live te zien en te horen. Een begenadigd verteller, een broos voorkomen en een enorme natuurlijke autoriteit. Zijn boodschap is al vaak samengevat en online weergegeven. De kern van zijn meest recente boodschap, vastgelegd in zijn boek 'The Element', is dat veel te weinig mensen werken en leven op het kruispunt van hun talenten en passie. We herkennen allemaal het gevoel dat we 'in ons element zijn'. Tijd verstrijkt ongemerkt, je raakt niet vermoeid maar krijgt juist energie van wat je doet.

Veel mensen weten helemaal niet wat hun talent is en onze onderwijssystemen zijn er niet op ingericht om die te helpen ontdekken en ontwikkelen. Ons huidige systeem beoogt onze jeugd zo efficiënt mogelijk een set met standaard vaardigheden aan te leren op een standaard manier. Val je daar buiten dan heb je pech gehad, en als je daar opstandig van wordt dan krijg je medicijnen. Daar draait Sir Ken wel een erg kort bochtje maar zijn punt is duidelijk en herkenbaar. En niet alleen leerlingen lijden daaronder, ook hardwerkende goedbedoelende docenten zitten opgesloten in dit systeem.

Varieteit in het Onderwijs
Mijn collega Frans Schouwenburg vertelde laatst dat hij docenten altijd vraagt of ze tevreden zijn over het onderwijs dat ze geven. Vrijwel altijd is het antwoord nee, men is zich terdege bewust van de didactische noodzaak variëteit te bieden in de les. Maar in de praktijk komt dit er niet van. Digitaal Leermateriaal en ICT hulpmiddelen bieden de mogelijkheid die variëteit wel te bieden. Maar belangrijker nog is een omslag in het denken over onderwijs, de organisatie van onderwijs en de kerntaak van onze onderwijzers. Een innovatie in onderwijs die heel veel creativiteit vergt van ons allemaal. De wereld waarop ons onderwijs de jeugd voorbereid kan trouwens ook wel een paar nieuwe inzichten gebruiken, maar juist dat begint natuurlijk bij eenieders opleiding!

Amnon Levav, Systematic Inventive Thinking
Terug naar de conferentie. Amnon Levav gaf in een interactief verhaal met wat confronterende oefeningen (leg je buurman uit welke ideeen je hebt opgedaan zonder te praten of schrijven) enkele eye-openers over randvoorwaarden voor innovatie.

• Constraints enhance innovation: er is zoiets als teveel vrijheid of te weinig context, kies specifieke kaders en het is gemakkelijker met goede nieuwe concepten te komen.
• Brainstorming is BAD for you: een pijnlijke, vrijwel iedereen die ik ken plant een brainstorm als er nieuwe ideeen moeten worden gegenereerd. Groepsdeelnemers beperken elkaar echter vooral in het vrijuit denken en durven/willen niet kritisch zijn over suggesties van anderen hoewel ze weten waarom die nooit gaan werken vanuit hun specifieke expertise.
• Learn to follow your path of MOST resistance: vrijbreken van je bestaande overtuigingen, aannames, onbewuste vaste structuren in denken, interpreteren en handelen is pijnlijk en oncomfortabel.Toch liggen echt nieuwe ideeen voorbij dat discomfort.
• Innovate INSIDE the box: gebruik wat je al hebt en innoveer daarbinnen, direct een goede constraint.

Hij waarschuwt ook voor 'fixedness', zowel functioneel, structureel als relationeel. Die fixedness helpt ons in het dagelijks leven, we weten waar dingen voor bedoeld zijn, als we ons dat voortdurend moeten afvragen wordt het een uiterst vermoeiende dag. We weten welke kledingstukken waarvoor bedoeld zijn, hoe deuren (meestal) opengaan, waar apparaten toe dienen etc. etc. Dat loslaten of nieuwe originele inzichten te krijgen is lastig maar noodzakelijk. Kijk naar zaken als algemenere 'resources' en zie hun bredere potentie.

Een voorbeeld van structural fixedness: iedereen herkent een kastje met knoppen aan de onderkant als een TV, knoppen aan de bovenkant maken het kastje een magnetron of wasmachine, hoe komt dat? De noodzaak om de knoppen onderaan te plaatsen omdat de buizen in de TV die zo warm maken dat de mechaniek van de knoppen bovenop zou smelten is 40 jaar terug al weggevallen met de introductie van de transistor.
Het loskoppelen van het frontje van de autoradio is een goed voorbeeld van het doorbreken van structural fixedness. Of de Ipod shuffle, waarbij het onmogelijk leek een goedkoper model te ontwikkelen en Apple op het idee kwam het scherm simpelweg helemaal weg te laten. Niks muziek kiezen, gewoon afspelen in willekeurige volgorde. Doorbreken van fixedness in meerdere opzichten.

Wanklank
De enige wanklank bij de CCC 2009 was het slechte voorzitterschap, alles liep uit, zelfs de koffiepauzes en lunch ;-) Dit gaf eenieder, met name de sprekers, een gehaast gevoel en leidde tot ruim een uur uitloop en het schrappen van diverse interessante onderdelen waaronder een discussie met Sir Ken. Jammer, maar door de kwaliteit van de sprekers bleef de dag goed overeind. En het is goed om een concreet verbeterpunt te hebben voor een volgende keer nietwaar?

Mike (Mei/2009)

TeachMeet 2009 @NOT

De NOT 2009 zit er al weer op. Ik heb veel leuke en zeer uiteenlopende gesprekken gehad met allerlei mensen uit en rond onderwijs. Inspirerend, verassend en ook vermoeiend, na 3 dagen standbemensen was ik gesloopt! Respect voor de Kennisnet collega's die nog 2 dagen doorgegaan zijn. Donderdag was mijn laatste dag op de stand, nog even de pennenbakken bijgevuld, pepermuntjes uitgepakt en door naar de allereerste TeachMeet in Nederland.

TeachMeet: een niet-conferentie zonder presentaties

De TeachMeet is een informele bijeenkomst over technologie in onderwijs. Iedereen kan langskomen en vertellen over ideeën en ervaringen met onderwijs.

Een TeachMeet is een unconference, geen organisatie (een fruitmachine bepaalt de volgorde van sprekers), geen gedwongen structuur, powerpoint of keynote zijn in prinicpe verboden of boegeroep is je deel.
Eigenlijk is het een lange borrel onderbroken door hele korte (micro ==7 minuten) of extreem korte (nano == 2 minuten) niet-presentaties. Lees de spelregels op de wiki voor meer informatie over de weinige afspraken die er wel zijn.
Een detail om de sfeer te schetsen. Pikachu was de timer, iemand in het publiek stak de knuffel omhoog 30 seconden voor tijd, als de spreker bij het verstrijken van de timer niet klaar was kreeg ie pikachu naar z'n hoofd gesmeten ;-)  Het initiatief kwam van Fons van den Berg (Helikon Redactie, Training en Advies). Hij heeft de sponsoren gezocht en een leuke, informele opzet in elkaar gedraaid. Hulde!

Highlights onder de niet-presentaties
Alle verhalen waren de moeite waard, maar het zou ook een prestatie zijn om in 7 minuten al te vervelen, talenten daargelaten... Voor mij sprongen eruit:

• Joek van Montfoort over Scratch, een visuele programmeertaal ontwikkeld @MIT die me erg aansprak. Hiermee kunnen kinderen spelenderwijs de basis van programmeren leren. Vooral voor niet-programmeurs is een beetje begrip voor het wispelturige proces van software ontwikkeling zeer nuttig. Op de TU Delft hebben ze al geweldige dingen gedaan met scratch.
• Richard de Jong was de onthulling van de avond met zijn inspirerende verhaal over het spelenderwijs wekken van belangstelling voor technisch onderwijs. Hij vertelde hoe hij kinderen met zijn passie sterrenkunde boeide en ze intussen wiskundige en natuurkundige concepten leerde doorgronden. Zeer illustratief was dat hij uit zijn tijd liep en niemand pikachu wilde gooien. We wilden dat hij de rest van zijn verhaal vertelde.
• Fons van den Berg brak een lans voor Apple's ACOT2 concept, 6 principes voor onderwijs in de 21e eeuw. Een pleidooi om de leerling centraal te zetten en technologie, cultuur, emotionele ontwikkeling en de dynamiek van de nieuwe economie mee te nemen in het onderwijs.

Engage me revisited
Willem Karsenberg kwam nog eens terug op het incident bij 'zijn' Drenthe College waar toegang tot Youtube en Hyves werd geblokkeerd omdat studenten teveel afgeleid werden tijdens de les. Dit bleek op verzoek van docenten gebeurd te zijn! Blokkeren is geen oplossing, maar wat dan wel vroeg Willem zich hardop af.

Het antwoord lijkt me duidelijk: biedt leerlingen een boeiende les, laat ze spelend leren, betrek ze of verveel ze... Je probleem als docent is niet dat Youtube er is maar dat een willekeurige video daar kennelijk boeiender is dan jouw les. Of in elk geval dat het nut van je les niet duidelijk is voor de leerling. Die leerling boeien is overigens bepaald niet gemakkelijk, laat dat gezegd zijn. Maar laten we wel opletten dat we werken aan de oplossing van het juiste probleem. De TeachMeet zelf heeft mij er weer eens van overtuigd dat dit mogelijk is!

Mike (januari/2009)

Schuld, rente, boete en aflossing...

Als CTO of ICT architect kom je regelmatig in een lastig parket terecht. Je licht een project team toe hoe hun investeringen in technologie toekomstvast, uitbreidbaar en goed onderhoudbaar kunnen worden gedaan. En je weet dat dit op gespannen voet staat met hun planning en budget.

Ik liep laatst tegen een metafoor aan die actueel is ;-) maar die ook blijkt aan te slaan bij een breder publiek: de 'technologie schuld'. Een goede metafoor maakt zaken eenvoudiger en beter bespreekbaar, de 'technologie schuld' doet dat hopelijk ook voor u.

Technologie schuld
Wanneer je vanwege tijdsdruk of andere overwegingen kiest voor een technisch suboptimale oplossing in een project ga je een technologie schuld aan. Dit betekent, net als bij reguliere schulden, dat je die schuld ooit moet aflossen, intussen rente moet betalen en eventueel een boete als je te laat bent met rente of aflossing. In ICT staat aflossen voor het alsnog aanbrengen van de juiste oplossing, intussen betaal je rente in de vorm van hogere onderhoudskosten voor de tijdelijke oplossing. Als je niet tijdig het extra onderhoud pleegt kunnen onverwachte problemen leiden tot kosten: de boete. En uiteindelijk zul je het probleem toch moeten oplossen: de aflossing.

Allemaal op dezelfde pagina...
Nu wil ik daarmee NIET zeggen dat je altijd direct de ideale oplossing moet kiezen. Waar het om gaat is dat betrokkenen bij een project gezamenlijk de schuld aangaan, zich realiseren dat er rente betaald moet worden en ooit afgelost!

Bewuste risico's
Bij de bouw van fysieke behuizing is het nemen van risico's onbespreekbaar, de kans op verlies van menselijk leven dient zo klein mogelijk te zijn. Van mijn twee broers, beiden bouwkundig ingenieurs, leerde ik dat na zorgvuldige calculatie van stalen fundatie de uitkomst met 2 wordt vermenigvuldigd. Waarom? Just to be sure...

In ICT is dit soort voorzichtigheid niet nodig, toch? Mijn waarneming is dat we gemakkelijk schulden aangaan, vaak met het idee dat we onder aflossing van de schuld uit zullen komen. En soms is dat ook zo. Toch denk ik dat we ons in toenemende mate moeten afvragen welke invloed ICT systemen hebben op onze kwaliteit van leven. En dienovereenkomstig keuzes maken! Het bespreken van technologie schuld en bijbehorende consequenties draagt hopelijk bij aan de transparantie van de consequenties van keuzes.

Mike (november/2008)

Lifehack Audioboeken: The Cluetrain Manifesto

Lifehack: Audio Boeken

The Cluetrain Manifesto zou gedateerd moeten zijn, het is in 1999(!) uitgebracht. De uitzonderlijke kwaliteiten van de auteurs (Christopher Locke, Rick Levine, Doc Searls en David Weinberger) maken dat de reeds ingeloste voorspellingen geschiedschrijving blijken te zijn. Het merendeel van hun visie moet zich nog voltrekken. Al is het nu wel duidelijker dat het zo zal lopen…

Nu blijk ik me niet te vervelen in een gemiddeld jaar :-)
Mijn lifehack (slimmere manieren van werken) biedt echter een oplossing voor de overvloed aan must-reads. Veel van dit soort interessant werk is beschikbaar als audioboek. Mijn reistijd (45 minuten enkele reis) plus een paar files tussendoor is goed voor 2 van dergelijke boeken per week! Om beter te scoren op de hypo-meter mag je de boeken ook podcasts noemen B-)

Doc Searls - Markets are Conversations!

Als illustratie het verhaal van Doc Searls: Markets are Conversations. Doc vertelt hoe vroeger de 'markt' een gesprek was. De klant praatte met de verkoper, ging in gesprek over de koopwaar en kende de verkoper vaak al van reputatie. Op basis van die indrukken besloot de klant al dan niet tot een koop. In de periode van industrialisatie, massaproductie en marketing zijn we dat contact met de klant helemaal verloren.
Doc illustreert dat heel mooi door te stellen dat 'to market' een werkwoord is geworden dat je mensen 'aandoet'. Je bent als aanbieder niet meer in geprek maar je probeert iemand iets te vertellen wat die niet wil weten of horen. Om dat toch voor elkaar te krijgen moeten die boodschappen steeds meer verpakt worden in vermaak of pseudo voorlichting. En wij maar zappen om te proberen dit te ontwijken. Om de 'axe in our heads' te vermijden, het planten van de onwillekeurige gedachte en ons onbewust toch tot een koopbeslissing aan te zetten.

Internet is de nieuwe Marktplaats

Het interessante inzicht dat Doc biedt is dat het Internet zich snel tot een prima alternatief ontwikkelt voor de vroegere markt waar klanten en aanbieders nog echt in gesprek waren. Je ziet dit ook overal gebeuren. Hoewel veel bedrijven het Internet zien als 'just another channel' om hun boodschap doorheen te duwen ('putting the axe in our heads') gebruikt de consument het Internet steeds meer om na te vragen bij omstanders in een markt wat ze vinden van het product en de verkoper.

Heb jij die laptop? Hoe bevalt ie? Gaat de batterij inderdaad 4 uur mee in de praktijk? Minder, hmm… jammer. En de support is die goed? Daarna pas wordt de koopbeslissing genomen. Het gesprek begint weer meer en meer plaats te vinden.

Snapt iedereen dit al?

Op het Internet van vandaag kun je ook zien dat succesvolle bedrijven het gesprek aangaan met hun klanten. Ze nemen deel aan de gesprekken over hun producten, komen te weten wat hun klanten verwachten en kunnen inspelen op wensen en klachten. Het ligt inderdaad erg voor de hand, maar let maar eens op hoeveel organisaties nog steeds staan te zwaaien met die bijl, wachtend op een kans om ons te verrassen. Intussen houden ze hun medewerkers binnen met hun firewalls en andere afschermingsmechanismen. Medewerkers moeten toestemming vragen om een blog te mogen schrijven of reacties te geven op fora waar over de producten van het bedrijf word gediscussieerd… Kansloos inderdaad.

Nieuwe Onderwijs: Gesprek tussen Leerling en Docent?

Een parallel met onderwijs is eenvoudig te maken. Ook het onderwijs heeft haar 'industrialisatie' fase gekend. Het heeft ons gelijke toegang tot onderwijs gebracht, maar het is tijd voor de volgende stap. In gesprek met de leerling(e) over toekomstdromen, talenten, etc. in plaats van verhalen vertellen die ze niet willen horen in vormen die ver af staan van hun dagelijks mediagebruik.

Mike (oktober/2008)

iCon, Steve Jobs

Onderzoek wijst uit dat we met z'n allen steeds meer boeken kopen in dit digitale tijdperk. We lezen overigens steeds minder. Zo heb ik al enkele jaren iCon Steve Jobs 'The Greatest Second Act in the History of Business' in een stapel zitten. Deze vakantie kwam ie toevallig(?) in de leesstapel terecht. Conclusie: Jobs is een geniale maniak!

Wired's over Jobs

In Wired Magazine 16.04 'How Apple Got Everything Right By Doing Everything Wrong' werd al beeldend beschreven dat Jobs Apple in tegenstelling tot concurrrenten gesloten producten zonder uitbreidingsmogelijkheden (iPod/iPhone/iMac) zeer succesvol aan haar zeer tevreden klanten verkoopt!

Daarnaast beschrijft wired dat apple ook andere tactieken inzet die algemeen als onverstandig worden beschouwd. Enkele voorbeelden? Ontsla je medewerker als die in de lift niet kan uitleggen waarom hij toevoegde waarde aan Apple levert. Los van het feit dat iedereen de maanden daarna vooral de trap gebruikte is het een flinke stimulans om je 'elevator-pitch' op te poetsen ;-)

Nog een tip? Klaag bloggers aan die enthousiast over je producten schrijven en dwing ze offline te gaan… Vertouwelijkheid m.b.t. nieuwe producten is bij Apple namelijk essentieel. Lekken doe je als medewerker op straffe van ontslag op staande voet.

USPs: Design en Integratie

Het succes van Apple en haar producten is onder andere te verklaren door een helaas elders ongebruikelijk grote nadruk op gebruiksgemak en 'design'. Dat laatste gaat voorbij vormgeving en richt zich ook in groot detail op 'hoe iets werkt'.

Ook nauwe integratie en control over toegepaste hardware, software en dienstverlening draagt bij aan de geleverde kwaliteit. Mac, OSX en .mac zijn zeer goed geïntegreerd. Vista staat met de ondersteuning van minimaal miljoenen verschillende combinaties van componenten die min of meer werkende PC's opleveren voor een heel andere uitdaging. Met navenante resultaten…
De iPhone, OSX en T-Mobile is ook zo'n exclusieve combinatie om een seamless user experience mogelijk te maken, en de prijs te kunnen controleren :-) De iPhone met alle Telco's met hun eigen voicemail en datanetwerk aanbieden levert nu eenmaal niet de kwaliteit die Apple haar klanten wil leveren.

Reality Distortion Field

Het boek schetst een fascinerend beeld van Jobs als een man zonder angst, slecht voor rede vatbaar en daarmee blind voor risico's. Maar ook een groot inspirator voor medewerkers waarvan hij onvoorwaardelijk commitment en inzet eist. Werken met Jobs werd door een ex-medewerker geschetst als leven in een 'reality distortion field', hij neemt mensen mee in zijn visie en krijgt het onhaalbare voor elkaar. De iPod is ontwikkeld van idee naar product in de winkel binnen 1 jaar!
De nodig missers zijn er ook maar aspecten daarvan blijken vaak de basis voor later succes. Next Cubes waren onverkoopbaar dure machines maar het Nextstep OS bleek Jobs herintrede bij Apple en de basis voor het huidige succes van OSX.

Pixar!

Een ander voorbeeld dat mij erg aansprak is Pixar. Jobs nam een klein computer animatie team over van George Lucas, toch ook geen kleine jongen. Hij worstelde jaren om volledig computer geanimeerde films als haalbaar verkocht te krijgen en hield intussen Pixar in leven met prive vermogen. Uiteindelijk haalde Jobs Disney over om Toy Story te financieren, brak met Disney na grote successen van Pixar en heeft intussen Pixar overgedaan aan Disney voor 7.4 Miljard Dollar in aandelen...

Believing Iphone?

De iPhone 2, met GPS en 3G geloof ik ook, zonder aanraken ;-) Al blijft ik het idioot vinden dat ik geen micro SD kaartje kwijt kan als ik 8 of 16 Gb extra wil terwijl mijn huis-tuin-en-keuken HTC met me-too Touchflo interface dat probleemloos toelaat.
Neemt niet weg dat intuïtieve applicances in onze ongeduldige wereld steeds belangrijker worden, benieuwd waar Steve na computers, muziek, animatie en telefonie nu mee komt? Wellicht Apple's doorbraak in het Business domein? De keuze voor Intel en bootcamp vormt een interessant begin.

Mike (juli/2008)

Een platform wint altijd!

Deze uitspraak van sleutelfiguren als Eric Schmidt (Google), Tim O'Reilly en Werner Vogels (CTO Amazon) slaat op de strategie die de grote, succesvolle spelers al enkele jaren volgen. Google en Amazon bijvoorbeeld bieden via het Web generiek inzetbare functionaliteit die aanbieders en gebruikers zelf kunnen combineren tot nieuwe diensten. Denk daarbij aan Google Earth kaartjes die overal opduiken. Amazon stelt haar 'online winkel' platform zelfs beschikbaar aan tal van concurrenten die daarmee ook amazon's assortiment uitbreiden en haar klanten beter helpen bedienen. Ook in andere branches wordt amazon's technologie-platform ingezet om online producten te verkopen of basis services zoals schaalbare opslag en computing te gebuiken om eigen investeringen in technologie te kunnen beperken.

| View | Upload your own

Op 2 juni 2008 mocht ik een gastcollege verzorgen aan de Haagse Hogeschool, bij de opleiding 'Human Technology' (HT) die zich richt op het snijvlak van mens, maatschappij en techniek. De doelstelling van HT, technologie meer ten dienste van de mens brengen, heeft veel overeenkomsten met de ontwikkelingen die gaande zijn op het Web. Ook het veel meer betrekken van de consument of gebruiker bij de ontwikkeling van producten is een duidelijke overeenkomst. In bovenstaande presentatie ben ik ingegaan op de platform ontwikkeling en bijbehorende aspecten als prosumers (producerende consumenten), wisdom of crowds (expertise van groepen boven individuele experts) en long tail marktontwikkeling (zie eerdere post).

Een nadere toelichting op de genoemde onderwerpen vind je in de aantekeningen bij de sheets die je kunt downloaden van slideshare.

Mike (juni/2008)

The Next Web - The Semantic Web?

Op 3 en 4 april 2008 bezocht ik de Next Web conferentie in de Westergasfabriek in Amsterdam. Opnieuw zeer de moeite waard, enerzijds veel startups met tips en trucs, anderzijds goede inhoudelijke verhalen. Onderstaand mijn belangrijkste leerpunten.

Web 2.0 Open?

Veruit de meeste nieuwe startups die presenteerden op de conferentie, of die genoemd werden door sprekers, houden zich bezig met het combineren van diverse reeds bestaande social networks. Het steeds weer opnieuw opbouwen van al je contacten, profiel gegevens etc. begint iedereen flink te vervelen. DE oplossing heb ik overigens nog niet gezien maar het is prettig te merken dat er aandacht komt voor de noodzaak tot openheid, transparantie en uitwisselbaarheid tussen Web 2.0 toepassingen en daarin vastgelegde gegevens. Kijk op dataportability.org voor meer informatie.

The Semantic Web

Met afstand het beste inhoudelijke verhaal was van Nova Spivack over de volgende stap op het web. Onze huidige manier van het zoeken op het web begint te falen, deze brute kracht statistische benadering legt het af tegen de alsmaar toenemende hoeveelheid informatie. Door het totaal ontbreken van enig begrip van de context van de informatie en de intentie van de zoekopdracht worden vooral irrelevante resultaten opgeleverd. Zoek bijvoorbeeld op 'Jaguar' en je vind zowel de kat als de auto, om van pijnlijker verwisselingen maar niet te spreken.

Op het semantische web is data 'slimmer', de data zelf omvat ook informatie over haar betekenis en inzetbaarheid (metadata) en legt ook relaties naar andere relevante informatie. Hierdoor hoeven applicaties deze contextkennis niet te bevatten en kunnen daardoor eenvoudiger en generieker zijn. Deze volgende stap op het web zal ons dichter bij de oorspronkelijke intentie van het web brengen, nl. betekenisvolle informatie, losjes gekoppeld waar relevant, eenvoudig doorzoekbaar en raadpleegbaar, kortom het web als geordende database.

Nu is deze  ontwikkeling eerder voorspeld, waarom gaat het deze keer wel gebeuren? Aanwijzingen daarvoor zijn de inmiddels ontwikkelde open standaarden als RDF, OWL, Sparql, SWRL en GRDDL die nodig zijn om het semantische web te construeren. Een sense of urgency begint ook te ontstaan, we hebben slimmere data en applicaties nodig om te kunnen vinden wat ons interesseert en wat voor ons belangrijk is in de overvloed aan informatie die elke dag op ons af komt. Twine is een pragmatische implementatie van het semantische web door Rader Networks het bedrijf van Nova Spivack. Hier vind je een eerdere versie van zijn presentatie.

The cult of the amateur

Er was ook aandacht voor het inmiddels klassieke debat tussen diegenen die UGC waardevol achten en hun opponenten die dit als ruis beschouwen en kwaliteitsgaranties willen op hun informatie. In de documentaire 'Wiki's waarheid' in VPRO's tegenlicht wordt vooral Andrew Keen als spreekbuis van de criticasters van UGC aan het woord gelaten. De initiatiefnemers van Wikipedia leggen uit waar volgens hen de waarde zit.

Ikzelf ben vooral aanhanger van de veronderstelling dat waarheid nooit exact vastligt en daarmee onderhandelbaar is. Als we kinderen in ons onderwijs leren op basis van eigen onderzoek naar meerdere bronnen zelf een mening te vormen is dat in mijn beleving altijd superieur aan het klakkeloos aannemen van hetgeen gesteld wordt in een werk van een al dan niet gerenommeerd auteur van een al dan niet gerenommeerd uitgever.

Mike (april/2008)